Ceramidy i funkcje skóry

Ceramidy są głównym składnikiem lipidowym warstw lamelarnych obecnych w przestrzeniach międzykomórkowych warstwy rogowej naskórka. Uważa się, że te warstwy lamelarne zapewniają właściwości barierowe naskórka. Powszechnie przyjmuje się, że międzykomórkowa domena lipidowa składa się z mniej więcej równomolowych stężeń wolnych kwasów tłuszczowych, cholesterolu i ceramidów. Ceramidy stanowią strukturalnie heterogenną i złożoną grupę sfingolipidów, zawierających pochodne zasad sfingozyny połączone wiązaniami amidowymi z różnymi kwasami tłuszczowymi. Różnice w długości łańcucha, rodzaju i stopniu hydroksylacji, nasycenia itp. są odpowiedzialne za heterogeniczność sfingolipidów naskórkowych. Powszechnie wiadomo, że ceramidy odgrywają istotną rolę w budowaniu i utrzymywaniu funkcji bariery przepuszczalności wody w skórze. W połączeniu z innymi lipidami warstwy rogowej naskórka tworzą uporządkowane struktury. Istotnym czynnikiem jest stan fizyczny łańcuchów lipidowych w niepolarnych obszarach dwuwarstw. Międzykomórkowe warstwy lipidowe warstwy rogowej naskórka, łańcuchy alifatyczne w ceramidach i kwasy tłuszczowe to głównie proste, długołańcuchowe związki nasycone o wysokiej temperaturze topnienia i małej polarnej grupie czołowej. Oznacza to, że w temperaturach fizjologicznych łańcuchy lipidowe występują głównie w stanie stałym krystalicznym lub żelowym, który charakteryzuje się niską dyfuzją boczną i jest mniej przepuszczalny niż stan błon ciekłokrystalicznych, obecnych w wyższych temperaturach. Związek między schorzeniami skóry a zmianami w składzie lipidów bariery ochronnej, zwłaszcza ceramidów, jest trudny do udowodnienia ze względu na wiele zmiennych. Jednak większość schorzeń skóry charakteryzujących się osłabioną funkcją barierową charakteryzuje się spadkiem całkowitej zawartości ceramidów, przy pewnych różnicach w strukturze ceramidów. Preparaty zawierające lipidy identyczne z tymi w skórze, a w szczególności suplementacja ceramidami, mogą poprawić stan skóry. Niekompletne mieszanki lipidów prowadzą do nieprawidłowej zawartości ciałek blaszkowatych i zaburzeń w blaszkach międzykomórkowych, podczas gdy kompletne mieszanki lipidów prowadzą do prawidłowych ciałek blaszkowatych i dwuwarstw międzykomórkowych. Wykorzystanie lipidów fizjologicznych zgodnie z tymi parametrami ma potencjał jako nowa forma miejscowej terapii dermatoz. Alternatywną strategią dla poprawy funkcji bariery ochronnej poprzez miejscowe stosowanie różnych dojrzałych form lipidów jest wzmocnienie naturalnej zdolności naskórka do syntezy lipidów poprzez miejscowe dostarczanie prekursorów lipidów.